Ograniczenie śmiertelności płazów w okresie wiosennej wędrówki

Od początku realizacji projektu „Ochrona gatunków i siedlisk Natura 2000 na obszarze Roztoczańskiego Parku Narodowego” troszczymy się o nasze płazy, niezależnie od tego czy mają ogony czy nie, czy występują w wielotysięcznych populacjach czy odnotowujemy ich zaledwie kilka w roku lub raz na kilka lat.

Dzięki zrealizowanym zadaniom modernizowaliśmy nasza żabią infrastrukturę komunikacyjną – w 2020 roku wymieniliśmy 1818 m barier naprowadzających w stałym systemie przejść dla płazów, a w 2019 roku nabyliśmy 3050 m nowych barier przenośnych do okresowego montażu przy najbardziej uczęszczanych przez płazy i przez pojazdy odcinkach dróg.

W 2022 roku, od ostatniej dekady marca, gdy nasze płazy obudziły się i ruszyły z zimowisk do miejsc rozrodu, rozpoczęliśmy akcję ich ochrony podczas tych corocznych wędrówek – czwarty rok z rzędu w ramach projektu a dwudziesty trzeci w ramach czynnych działań ochrony płazów w Roztoczańskim Parku Narodowym. Płazie oraz ludzkie trasy często się przecinają, a naszym zadaniem jest zabezpieczyć trasy migracji płazów i ocalić ich jak najwięcej.

Żaby, ropuchy czy traszki nie mają szans w konfrontacji z rozpędzonym na asfalcie pojazdem mechanicznym, dlatego każdego roku wzdłuż ruchliwych dróg przecinających obszar Parku ustawiamy przenośne bariery naprowadzające. Bariera taka ma za zadanie uniemożliwić każdemu płazowi, który napotka ją na swej drodze, wejście na jezdnię i nakierować go w stronę wkopanej w ziemię kieszeni, z której bezpiecznie zostanie wyjęty i przetransportowany do najbliższego zbiornika wodnego przez zatrudnioną do tego zadania osobę. Transport odbywa się dwa razy w ciągu doby, o poranku oraz wieczorem. Nasz płazi ekspert ma za zadanie pomóc w wędrówce i zadbać jak najlepiej o swoich podopiecznych. Ważnym elementem jego pracy jest wzbogacenie naszego stanu wiedzy na temat zróżnicowania gatunkowego, liczebności gatunków oraz zmian intensywności przemieszczania się płazów podczas wiosennych migracji. Ekspert od herpetofauny na każdym odcinku rozstawionych barier liczy osobniki, klasyfikuje do gatunku, określa intensywność ruchu pojazdów na drodze.


Gdy osoba zajmująca się ochroną płazów zauważy ustanie ich wędrówki, zakończymy tegoroczną akcję przenoszenia płazów, przenośne bariery zostaną złożone w magazynie do następnego roku, a zebrane w trakcie akcji informacje posłużą do opracowania raportu.
Zeszłego roku udało się ocalić i bezpiecznie przetransportować ponad 6300 osobników, które dzięki czynnej ochronie mogły dać życie nowemu pokoleniu płazów. Chrońmy płazy, by zachować równowagę biologiczną w środowisku, chrońmy ich siedliska, by zapobiec utracie różnorodności biologicznej.

Tekst: B. Grabowska
Fotografie: K. Balicki, A. Bizior, B. Grabowska, A. Sirko