Grudzień pod względem termicznym był cieplejszy od średniej z wielolecia 1998-2021 o 0,5°C (średnia temperatura w podanym okresie wyniosła -0,2°C). W pierwszej dekadzie, podobnie jak w końcówce listopada, temperatura utrzymywała się w okolicach 0°C, z bardzo małą dobową amplitudą (ryc. 1.). 11 grudnia nastąpiło znaczne ochłodzenie, któremu towarzyszyły intensywne opady śniegu. Mroźna i śnieżna pogoda utrzymała się do 19 grudnia. W dniach 14, 18 i 19 grudnia temperatura nocą spadała poniżej -12°C, a we Floriance przy gruncie 18 grudnia temperatura spadła do -17,5°C. Począwszy od 20 grudnia następowało stopniowe ocieplenie, połączone z niewielkimi opadami deszczu. Temperaturę maksymalną 9,9°C odnotowano ostatniego dnia miesiąca i była to jedyna doba ze średnią temperaturą przekraczającą 5°C.

Miesięczna suma opadów w Zwierzyńcu wyniosła 74,6 mm i była o ponad 30 mm wyższa od średniej wieloletniej dla tego miesiąca. Odnotowano osiem dni z opadem śniegu, 3 dni z opadem mieszanym i 6 dni z opadem deszczu. Maksymalny opad dobowy (18,2 mm) wystąpił w postaci śniegu 11 grudnia. Szczelna pokrywa śnieżna utrzymywała się na gruncie przez 15 dni (od 11 do 25 grudnia), z maksymalną grubością sięgającą 31 cm, 15 dnia miesiąca. Natomiast porozrywane, ale rozległe miejscami płaty pokrywy śnieżnej przetrwały (zwłaszcza w jedlinach i borach sosnowych) do przełomu lat.

Intensywne grudniowe opady, a szczególnie roztopy, znacząco wpłynęły na wahanie zwierciadła płytkich i głębokich wód podziemnych  oraz natężenie przepływu strumienia Świerszcz (ryc. 2.). Poziom wody w utworach czwartorzędowych, w przeciągu miesiąca, podniósł się o 21 cm, a w głębszych wodach kredowych o 10 cm. Przepływ Świerszcza wzrósł dwukrotnie: zmierzony 5 grudnia wynosił 26 l/s, a 29 grudnia – 55l/s. Jednak zarówno średni miesięczny poziom występowania wód podziemnych, jak i przepływ strumienia, utrzymał się nieco poniżej wartości średnich dla wielolecia 2012-2021 (ryc. 2 i 3). Tylko na torfowisku „Międzyrzeki”, w zlewni „Szumu”, poziom wód gruntowych był wyższy od przeciętnego dla analizowanego miesiąca.

 

W grudniu zima była. I oby nie był to jedyny aspekt tego, nie tylko pięknego, ale i bardzo potrzebnego okresu obecnej, coraz bardziej rozchwianej pory roku.

Dane klimatyczne i hydrologiczne gromadzone są w Roztoczańskim Parku Narodowym w ramach Państwowego Monitoringu Środowiska oraz działań statutowych wynikających z planu ochrony.

Wcześniejsze raporty>>

Opracowanie: Roztoczańskie Centrum Monitoringu i Nauki

Tekst: Bogusław Radliński
Dane pomiarowe: Bogusław Radliński, Ewa Szpyra, Robert Stefański, Przemysław Stachyra
Zdjęcie ilustracyjne: Przemysław Stachyra